Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji Kodeksu pracy w zakresie definicji mobbingu. To istotny krok w kierunku uporządkowania przepisów, które od lat budziły poważne wątpliwości interpretacyjne i w praktyce utrudniały skuteczną ochronę pracowników.

Dobra Fundacja od początku wskazywała, że obowiązująca definicja mobbingu jest nieprecyzyjna i nadmiernie sformalizowana dowodowo. Wiele postępowań kończyło się oddaleniem roszczeń z powodu trudności w wykazaniu wszystkich ustawowych przesłanek.

Najważniejsze założenia przyjętego projektu

Projekt nowelizacji przewiduje w szczególności:

• doprecyzowanie, że mobbing to uporczywe i powtarzalne działania wobec pracownika,
• odejście od koncentrowania się na intencji sprawcy – znaczenie ma obiektywny charakter zachowań i ich wpływ na pracownika,
• wyraźne wskazanie, że sprawcą może być przełożony, współpracownik, podwładny lub grupa osób,
• uznanie za mobbing także nakazywania podejmowania takich działań lub zachęcania do nich,
• jednoznaczne rozróżnienie między mobbingiem a uzasadnionym, właściwie wyrażonym egzekwowaniem obowiązków pracowniczych,
• wprowadzenie minimalnego poziomu zadośćuczynienia – nie niższego niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę,
• możliwość dochodzenia przez pracodawcę zwrotu wypłaconych świadczeń od osoby, której działania stanowiły mobbing,
• obowiązek każdorazowej oceny przez sąd, czy oprócz mobbingu doszło również do naruszenia innych dóbr osobistych pracownika (art. 111 Kodeksu pracy).

Projekt przewiduje również wzmocnienie obowiązków pracodawców w zakresie przeciwdziałania przemocy w środowisku pracy oraz ułatwienia procesowe dla osób dochodzących swoich praw.

Inicjatywa Dobrej Fundacji

Jesienią 2024 roku Dobra Fundacja zainicjowała prace nad nowelizacją przepisów dotyczących mobbingu. Autorski projekt zmian został przedstawiony w grudniu 2024 roku podczas debaty w Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, zorganizowanej wspólnie z Wicemarszałkinią Sejmu Monika Wielichowska.

Rok temu rozpoczęły się także konsultacje społeczne projektu ustawy przygotowanego przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Przyjęcie projektu przez rząd stanowi istotny etap w procesie systemowej zmiany, o którą Fundacja zabiegała od lat w ramach działań eksperckich, legislacyjnych i rzeczniczych.

Dalszy przebieg prac

Projekt zostanie skierowany do dalszych prac parlamentarnych. Ostateczny kształt przepisów będzie wynikiem procedury legislacyjnej prowadzonej w Sejmie i Senacie.

Dobra Fundacja będzie monitorować kolejne etapy prac nad ustawą oraz aktywnie uczestniczyć w debacie publicznej dotyczącej standardów ochrony przed przemocą w miejscu pracy.

Pełna treść projektu ustawy wraz z uzasadnieniem dostępna jest tutaj.